Ontwikkeling in de ontwikkelingshulp

Keer op keer in de politieke wereld weer een geducht probleem. Zeker de afgelopen periode, nu er door de beruchte economische crisis nóg meer bezuinigd moet gaan worden. Hierbij is het elke keer weer hetzelfde beleidsprobleem: wil Nederland nog geld uitgeven aan ontwikkelingshulp, en zo ja, op welke manier wordt dit bedrag dan besteed? Het is duidelijk dat het overgrote deel hiervan niet optimaal gebruikt wordt. In het ergste geval komt het zelfs terecht in de zakken van corrupte ambtenaren of politici. In ieder geval niet bij de mensen die daadwerkelijk hulp nodig hebben.

Uit recent onderzoek is zelfs gebleken dat landen die de afgelopen decennia geen financiële bijstand hebben gekregen, een veel grotere economische vooruitgang hebben geboekt dan landen die wel gesteund worden. En van bekendere hulporganisaties is het een volksgeheim dat een groot deel van de inkomsten gebruikt wordt om het eigen bedrijf in stand te houden. Dit zijn geen subjectieve argumenten, dit zijn feiten. Hierom vind ik dat er iets gedaan moet worden aan de manier waarop de ontwikkelingshulp op dit moment georganiseerd is.

In de afgelopen vijfentwintig jaar heeft Nederland ruim 800 miljard euro uitgegeven aan ontwikkelingshulp. Met enkel deze Nederlandse bijdrage, had Nederland de volledige wereldbevolking van een goed paar schoenen kunnen voorzien of, ter illustratie, 5 miljoen scholen in onderontwikkelde landen kunnen bouwen. Je zou dus verwachten dat dit absurd hoge bedrag de wereld wel degelijk een stukje mooier heeft gemaakt en een hoop levens dusdanig verbeterd heeft, dat de gemiddelde levensverwachting omhoog zou vliegen. Dit is niet het geval.

“Maar waar zijn al die zuurverdiende centen dan voor gebruikt?” vraagt een weldenkend mens zich nu af. Nou, die zijn voornamelijk gebruikt voor het volgende: het onderhouden van particuliere portemonnees. Hiermee bedoel ik niet te zeggen dat al het geld dat naar ontwikkelingslanden gaat, stiekem wordt weggesluisd. Helaas gebeurt dit wel met een veel te groot deel van het jaarlijkse bedrag. Ik kan het natuurlijk mis hebben, maar dit voldoet volgens mij niet helemaal aan het idee van liefdadigheid en het verbeteren van mensenlevens. Na jarenlange investeringen, zijn er nog steeds nauwelijks resultaten zichtbaar. Is dit niet zonde van het belastinggeld?

Nu kan je dit ook anders zien. Waarom is in Nederland bijvoorbeeld defensie ook zo’n enorme kostenpost? Lost dit nou ook daadwerkelijk iets op? Maakt dat de wereld beter? Is dat wel de torenhoge bedragen waard? Hierover heeft iedereen een eigen mening en dat moet gerespecteerd worden. Maar ontwikkelingshulp is niet iets wat per se landelijk georganiseerd hoeft te worden. Vrijwillige particuliere giften, gegeven aan kundige, wettelijk gecontroleerde organisaties: ik weet zeker dat we daar veel verder mee komen dan met dit geneuzel. Ontwikkelingslanden worden niet ontwikkelder van de hulp die tot nog toe gegeven is, anders zouden positieve veranderingen al lang en breed waarneembaar zijn. Met  800 miljard had arm Afrika allang een stuk welvarender kunnen zijn.

Ik ben van mening dat als zo’n enorm onderdeel van het Nederlandse budget aan ontwikkelingshulp wordt besteed, dat men er zeker van mag zijn dat het geld dan tenminste wel goed aankomt. Dat er scholen en waterputten voor de in heftige armoede verkerende bevolking worden gemaakt, in plaats van villa’s en weet -ik-niet-waar al het weg gesjoemelde geld naartoe verdwijnt. Het doneren aan onderontwikkelde landen zou een individuele keuze moeten zijn, zeker omdat het systeem zoals het nu in elkaar steekt, gewoonweg niet werkt. Ik denk dat daar een heleboel mensen meeenk dat daarme hulp hard nodig hebben, veel beterle belastingbetalende Nederlandersat het systeem zoals het nu in elkaar steveel beter mee af zijn. Zowel belastingbetalende Nederlanders als mensen die de hulp wel degelijk hard nodig hebben.