Ontwikkeling
in de ontwikkelingshulp
Keer op keer in de
politieke wereld weer een geducht probleem. Zeker de afgelopen periode, nu er
door de beruchte economische crisis nóg meer bezuinigd moet gaan worden.
Hierbij is het elke keer weer hetzelfde beleidsprobleem: wil Nederland nog geld
uitgeven aan ontwikkelingshulp, en zo ja, op welke manier wordt dit bedrag dan
besteed? Het is duidelijk dat het overgrote deel hiervan niet optimaal gebruikt
wordt. In het ergste geval komt het zelfs terecht in de zakken van corrupte
ambtenaren of politici. In ieder geval niet bij de mensen die daadwerkelijk
hulp nodig hebben.
Uit recent onderzoek
is zelfs gebleken dat landen die de afgelopen decennia geen financiële bijstand
hebben gekregen, een veel grotere economische vooruitgang hebben geboekt dan landen
die wel gesteund worden. En van bekendere hulporganisaties is het een
volksgeheim dat een groot deel van de inkomsten gebruikt wordt om het eigen
bedrijf in stand te houden. Dit zijn geen subjectieve argumenten, dit zijn
feiten. Hierom vind ik dat er iets gedaan moet worden aan de manier waarop de
ontwikkelingshulp op dit moment georganiseerd is.
In de afgelopen vijfentwintig jaar heeft Nederland ruim 800
miljard euro uitgegeven aan ontwikkelingshulp. Met enkel deze Nederlandse
bijdrage, had Nederland de volledige wereldbevolking van een goed paar schoenen
kunnen voorzien of, ter illustratie, 5 miljoen scholen in onderontwikkelde
landen kunnen bouwen. Je zou dus verwachten dat dit absurd hoge bedrag de
wereld wel degelijk een stukje mooier heeft gemaakt en een hoop levens dusdanig
verbeterd heeft, dat de gemiddelde levensverwachting omhoog zou vliegen. Dit is
niet het geval.
“Maar waar zijn al die zuurverdiende centen dan voor
gebruikt?” vraagt een weldenkend mens zich nu af. Nou, die zijn voornamelijk
gebruikt voor het volgende: het onderhouden van particuliere portemonnees.
Hiermee bedoel ik niet te zeggen dat al het geld dat naar ontwikkelingslanden
gaat, stiekem wordt weggesluisd. Helaas gebeurt dit wel met een veel te groot
deel van het jaarlijkse bedrag. Ik kan het natuurlijk mis hebben, maar dit
voldoet volgens mij niet helemaal aan het idee van liefdadigheid en het
verbeteren van mensenlevens. Na jarenlange investeringen, zijn er nog steeds
nauwelijks resultaten zichtbaar. Is dit niet zonde van het belastinggeld?
Nu kan je dit ook anders zien. Waarom is in Nederland
bijvoorbeeld defensie ook zo’n enorme kostenpost? Lost dit nou ook
daadwerkelijk iets op? Maakt dat de wereld beter? Is dat wel de torenhoge
bedragen waard? Hierover heeft iedereen een eigen mening en dat moet
gerespecteerd worden. Maar ontwikkelingshulp is niet iets wat per se landelijk
georganiseerd hoeft te worden. Vrijwillige particuliere giften, gegeven aan
kundige, wettelijk gecontroleerde organisaties: ik weet zeker dat we daar veel
verder mee komen dan met dit geneuzel. Ontwikkelingslanden worden niet
ontwikkelder van de hulp die tot nog toe gegeven is, anders zouden positieve
veranderingen al lang en breed waarneembaar zijn. Met 800 miljard had arm Afrika allang een stuk
welvarender kunnen zijn.
Ik ben van mening dat als zo’n enorm onderdeel van het
Nederlandse budget aan ontwikkelingshulp wordt besteed, dat men er zeker van
mag zijn dat het geld dan tenminste wel goed aankomt. Dat er scholen en
waterputten voor de in heftige armoede verkerende bevolking worden gemaakt, in
plaats van villa’s en weet -ik-niet-waar al het weg gesjoemelde geld naartoe
verdwijnt. Het doneren aan onderontwikkelde landen zou een individuele keuze
moeten zijn, zeker omdat het systeem zoals het nu in elkaar steekt, gewoonweg
niet werkt. Ik denk dat daar een heleboel mensen veel
beter mee af zijn. Zowel belastingbetalende Nederlanders als mensen die de hulp
wel degelijk hard nodig hebben.
